ناوگان ویلچر برقی خودران در دانشگاه صنعتی امیرکبیر رونمایی شد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، «پروژه طراحی و ساخت ویلچر برقی خودران» با حضور مسئولان دانشگاه صنعتی امیرکبیر و بنیاد ملی علم ایران و یک شرکت دانش بنیان،  در دانشکده مهندسی مکانیک این دانشگاه رونمایی شد ، محصولی که پس از توسعه، اکنون برای ورود به مرحله آزمون های عملیاتی و افزایش سطح آمادگی فناوری آماده می شود.

مهیار نراقی، سرپرست پروژه ساخت «ویلچر برقی خودران» در این مراسم با اشاره به شرایط دشوار اجرای این طرح فناورانه در شرایط جنگ تحمیلی دوم و سوم گفت: این طرح در شرایطی اجرا شد که انجام یک پروژه فناورانه و سخت افزاری با چالش های مختلفی همراه بود، اما با تکیه بر توان داخلی و راه حل های خلاقانه، این موانع پشت سر گذاشته شد.

عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی امیرکبیر، یکی از ارزشمندترین دستاورد های این طرح را تجربه حاصل از مواجهه با محدودیت ها دانست و گفت: این طرح نشان داد که محدودیت منابع ،  الزاماً به معنای محدودیت در نوآوری نیست و می توان حتی در شرایط دشوار، با تکیه بر توان داخلی و خلاقیت، مسیر توسعه فناوری را ادامه داد.

وی تأکید کرد: واقعیت این است که این طرح محصول کار یک فرد یا حتی یک گروه محدود نیست؛ جمعی از افراد، نهاد ها و پشتیبان ها دست به دست هم دادند تا این کار محقق شود؛ وی از همه کسانیکه در شکل گیری و به ثمر رسیدن این طرح نقش داشتند، تشکر کرد.

نراقی ابراز امیدواری کرد دستاورد های این طرح ، علاوه بر نتایج علمی و فنی بتواند در مسیر توسعه فناوری و افزایش توانمندی کشور در حوزه وسایل نقلیه هوشمند و سامانه های خودران مؤثر باشد.

مدیرعامل شرکت دانش بنیانی که در این طرح همکاری داشت و مالک محصول ویلچربرقی خودران  نیز گفت : این طرح یک همکاری خوب در مدلی از ارتباط صنعت با دانشگاه است که با حمایت مالی بنیاد ملی علم ایران و همکاری تخصصی پژوهشگران دانشگاه صنعتی امیرکبیر، موفق شدیم این فناوری را در لبه دانش فنی تجاری جهان به دست آوریم.

رونمایی از ناوگان ویلچر برقی خودران در دانشگاه صنعتی امیرکبیر

سید وحید هاشمی افزود: این فناوری، زیرساخت سخت افزار و نرم افزار مورد نیاز برای هدایت خودران و هوشمند متحرک های الکتریکی را در اختیار ایران می گذارد که در حوزه های متنوع پزشکی، صنعتی و تجاری کاربرد دارد و به طور خاص در حوزه توانبخشی برای افراد دارای محدودیت حرکتی و سالمندان، در محیط های وسیع فرودگاهی، تجاری، زیارتی و گردشگری می تواند خدمات حمل و نقل انفرادی خودران را با هزینه بسیار اندک ارائه دهد و نسل نوین حمل و نقل را وارد زندگی انسان کند.

وی گفت : این فناوری پیشرفته، بر پایه سخت افزار و نرم افزار تولید شده و توسعه یافته در داخل کشور به دست آمده و محدودیت های خارجی نمی تواند از بکارگیری و توسعه آن در کشور جلوگیری کند.

هاشمی افزود: با ترکیب فناوری کنترل حرکت فیزیکی در یک متحرک الکتریکی با فناوری یادگیری ماشین و بینایی ماشین ،  می توانیم به کاربرد های وسیعی از سامانه های حمل و نقل هوشمند در زندگی انسان دست یابیم و ما در این شرکت دانش بنیان، در همکاری مشترک با متخصصان دانشگاه صنعتی امیرکبیر و حمایت بنیاد ملی علم، توانسته ایم مرحله جدیدی از این تحول را در کشور ایجاد کنیم.

دانشجوی دکتری مهندسی برق و مجری طرح «ویلچر برقی خودران» نیز در مراسم رونمایی از این محصول، با تشریح روند اجرای پروژه گفت: این پروژه در دانشگاه صنعتی امیرکبیر اجرا شد و بنیاد ملی علم ایران از نخستین مراحل، حامی آن بود  و از زمان آغاز کار، تعامل مناسبی میان دانشگاه، حامی پروژه و بهره بردار شکل گرفت.

سیدمحمدحسین طیب زاده، با قدردانی از بنیاد ملی علم ایران  افزود : اگر چنین نهادی در کشور وجود نداشت، قطعاً امروز یک پروژه دانشگاهی نمی توانست تا این مرحله پیش برود و به محصولی برای پاسخ به یک نیاز واقعی کشور تبدیل شود.

هدف؛ تبدیل ویلچر های برقی موجود به ویلچر خودران با کمترین تغییر

مجری طرح درباره چشم انداز محصول گفت: شرکت دانش بنیان همراه در این طرح ، تمایل داشت ویلچر های برقی موجود در بازار، با کمترین مداخله و تغییر، قابلیت حرکت خودران در محیط را پیدا کنند؛ بدون اینکه لازم باشد تغییرات گسترده ای در محیط ایجاد شود. چرا که در بسیاری از محیط ها ، برنامه ای برای مناسب سازی، تغییرات اساسی در ساختمان و زیرساخت وجود ندارد ،بنابراین سامانه باید بتواند در محیط های موجود فعالیت کند. از سوی دیگر، حفظ ایمنی کاربر یک ضرورت قطعی بود و هزینه محصول نیز باید به گونه ای باشد که از نظر اقتصادی، دست کم در مقایسه با نمونه های خارجی، قابل رقابت باشد.

اجرای طرح در 6 مرحله 

سیدمحمدحسین طیب زاده درباره مرحله بندی این طرح گفت: مرحله اول و دوم به تهیه و انتخاب قطعات اختصاص داشت. در این بخش، چالش هایی برای انتخاب و تأمین قطعات وجود داشت و بخشی از تجهیزات و قطعات مورد نیاز از خارج کشور تهیه شد. آزمایش و ارزیابی این قطعات نیز در همین دو مرحله انجام شد که تا اردیبهشت 1404 ادامه داشت.

وی افزود: در مرحله سوم، توسعه سخت افزار، شبیه سازی و توسعه الگوریتم های پایه انجام شد که تا شهریور 1404 ادامه پیدا کرد و مرحله چهارم نیز به بهینه سازی سامانه اختصاص داشت و تا دی ماه 1404، یعنی حدود یک ماه پیش از جنگ تحمیلی اخیر به پایان رسید.

مجری طرح گفت : در مرحله پنجم، پس از بازدید و ارزیابی ناظر بنیاد، بخش عمده تعهدات طرح تا بهمن ماه 1404 انجام و تحویل شد و مرحله ششم نیز با وجود برخی مشکلات، اکنون به پایان رسیده است.

وی با بیان اینکه مراحل پنجم و ششم عمدتاً به توسعه نرم افزار اختصاص داشت، افزود : آنچه در این طرح توسعه یافت، تنها یک ربات یا چند الگوریتم نبود؛ بلکه یک اکوسیستم رباتیکی شامل زیرساخت ها و نرم افزار هایی ایجاد شد تا کاربر و اپراتور بتوانند به شکل مناسب تری از سامانه استفاده کنند.

خروجی های ملموس؛ ناوگان ویلچر هوشمند و سه سامانه نرم افزاری

طیب زاده درباره دستاورد های نهایی طرح گفت: خروجی های ملموس طرح شامل دو دستگاه ویلچر برقی هوشمندسازی شده، نرم افزار رابط کاربری، نرم افزار پایش ناوگان و نرم افزار ویرایش نقشه است.

وی افزود: روی این ویلچرها، حسگر ها و تجهیزات مورد نیاز نصب شد و تلاش کردیم تا حد امکان محصول از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد. در عین حال، الزامات ایمنی رعایت و امکان پوشش و دید کامل نسبت به محیط فراهم شود تا دقت عملکرد سامانه افزایش یابد.

طیب زاده گفت : رابط کاربری نیز به گونه ای توسعه یافت که کاربر بدون نیاز به دانش فنی بتواند با سامانه کار کند و این نرم افزار روی نمایشگر ویلچر در دسترس قرار دارد.

وی درباره نرم افزار پایش ناوگان افزود : در این سامانه، موقعیت ویلچر ها یا ربات ها روی نقشه نمایش داده می شود و اپراتوری که مسئول نظارت بر دستگاه ها است، می تواند وضعیت هر یک از آنها را مشاهده کند. اگر یکی از دستگاه ها با خرابی یا مشکل مواجه شود، اپراتور می تواند از وضعیت آن مطلع شده و برای رسیدگی اقدام کند.

مجری طرح گفت : یک ابزار جدید را توسعه دادیم که امکانات مختلف مربوط به نقشه برداری، ویرایش، علامت گذاری نقشه و برخی قابلیت های میدانی را به صورت یکپارچه در اختیار کاربر قرار می دهد. همچنین برای ارزیابی قابلیت نقشه برداری نیز نقشه ساختمانی با وسعت 7000 متر مربع را تهیه شد که آزمون عملیاتی مناسبی بود.

تعریف آزمون های مشابه به شرایط واقعی

مجری طرح با اشاره به آزمایش های انجام شده گفت : در جریان طرح ، سناریو های مختلفی برای ارزیابی عملکرد دستگاه تعریف و اجرا شد.

وی گفت: یکی از آزمایش های مهم، آزمون برخورد از روبه رو بود که می توان آن را از آزمون های نسبتاً سنگین در حوزه واکنش سریع ربات دانست. سامانه باید در زمان مناسب واکنش نشان دهد تا از برخورد جلوگیری شود و نتایج کیفی این آزمون بسیار رضایت بخش بود.

محصول به مرحله تست عملیاتی نیاز دارد

طیب زاده با اشاره به سطح آمادگی فناوری محصول گفت: اکنون محصول به مرحله ای رسیده است که باید در محیط واقعی مورد آزمایش های مستمر قرار گیرد. برآورد ما این است که برای ورود به مرحله بعد و ارتقاع سطح فناوری محصول، به حداقل حدود 6 ماه تا یک سال آزمایش مداوم لازم باشد.

پیشنهاد های دانشگاه برای ادامه تحقیقات

مجری طرح، افزود: تحقیق و توسعه در زمینه روش های هدایت و کنترل، یادگیری برخط و بررسی رفتار انسان ها در محیط های مختلف نیز از موضوعات مهم آینده است؛ زیرا رفتار انسان ها در محیط های مختلف یکسان نیست و ربات باید بتواند این تفاوت ها را درک کرده و رفتار خود را با محیط تطبیق دهد.

طیب زاده تأکید کرد: بخشی از این موضوعات می تواند در قالب پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکتری در دانشگاه دنبال شود، اما برای رسیدن به یک محصول واقعی و قابل استفاده، باید ارتباط میان دانشگاه، صنعت، بهره بردار و نهاد های حامی حفظ شود تا مسیر توسعه فناوری پس از پایان این طرح متوقف نشود.